Weten dat er iets niet klopt in de cultuur van je organisatie is één ding, er iets aan doen is een tweede. Wij begeleiden teams, leidinggevenden en organisaties bij het daadwerkelijk bouwen aan een veilig klimaat: een klimaat waarin mensen zich vrij voelen om vragen te stellen, fouten bespreekbaar te maken, een afwijkende mening te geven en elkaar aan te spreken. Dit kan een vervolgstap zijn na en cultuuronderzoek (lees hier hoe we cultuuronderzoek aanpakken) of als zelfstandig traject wanneer de behoefte al helder is.
Herken je dit?
- Merk je dat medewerkers zich niet vrij voelen om fouten te bespreken of een afwijkende mening te geven?
- Wil je weten wat te doen, nu duidelijk is (via signalen of een cultuuronderzoek) dat de psychologische veiligheid in je team of organisatie onder druk staat?
- Wil je dat leidinggevenden (beter) het goede gesprek kunnen voeren en voorbeeldgedrag tonen?
- Wil je veiligheid niet alleen ‘even aanpakken’, maar duurzaam borgen in de organisatie?
Dan is het tijd om een volgende stap te zetten en er daadwerkelijk mee aan de slag te gaan.
Wat is psychologische veiligheid?
Kort gezegd: het gevoel dat je op je werk vrijuit kunt spreken, vragen mag stellen, fouten mag maken en jezelf kunt zijn zonder angst voor negatieve gevolgen. Je leest meer over de ins en outs van Psychologische veiligheid op onze kennispagina.
Waarom investeren in cultuurontwikkeling?
Daar zijn verschillende redenen voor te noemen. We noemen hier een aantal belangrijke:
Uit onderzoek van de Harvard Business School blijkt dat bedrijven met bewuste aandacht voor hun cultuur tot 75% beter presteren (zie ook onze pagina over cultuuronderzoek). Psychologische veiligheid is daarbinnen volgens onderzoek van Rozovsky (Google, Project Aristotle) de sterkste voorspeller van teamperformance.
Eén van de symptomen waar je direct resultaat ziet is verzuim en verloop. Onderzoek van de Erasmus Universiteit laat zien dat verzuim significant daalt wanneer medewerkers een prettiger en sociaal veiliger werkklimaat ervaren. De andere kant is er ook: onderzoek van TNO (2025) geeft aan dat bijna drie kwart van het ziekteverzuim door mentale klachten werkgerelateerd is (gemiddelde verzuimduur bij psychische klachten: 180 dagen, gemiddelde directe verzuimkosten: € 45.000 per mw).
Bovendien is het onderwerp actueel. Organisaties werken aan de sociale veiligheid met gedragscodes, procedures en vertrouwenspersonen. Maar, dat lost niet voldoende op wanneer medewerkers niet het vertrouwen hebben dat een melding serieus wordt genomen, of niet durven te spreken. De wet verplicht het document, niet het gedrag dat erbij hoort. met een ontwikkeltraject naar een veilig en prettig werkklimaat bouw je gericht aan het daadwerkelijke gedrag en help je het vertrouwen in het team opbouwen.
Onze aanpak: van inzicht naar borging
De situatie in jouw team of organisatie is uniek. Ieder vraagstuk vraagt weer zijn eigen benadering. Het proces is altijd helder.
- Startpunt bepalen
Voortbouwend op een cultuuronderzoek (indien gedaan), medewerkers tevredenheidsonderzoek of een quickscan bepalen we samen waar de organisatie nu staat en wat het gewenste resultaat is.
- Ontwikkelen
Op basis van het gewenste resultaten bespreken we samen welke interventies het meest passend zijn bij jouw organisatie. Denk bijvoorbeeld aan teamsessies, dialoogsessies, leiderschapsbegeleiding en/of masterclasses, gericht op concreet gedrag: voorbeeldgedrag van leidinggevenden, het voeren van het goede gesprek, en het leren aanspreken van elkaar.
- Borgen
Wij helpen om de resultaten te borgen. Daartoe maken jullie met elkaar afspraken: wat gaan we doen om dit vast te houden, wat kunnen we van elkaar verwachten, hoe houden we elkaar scherp?
Wij faciliteren je in dit proces:
- MT-leden begeleiden we in de ontwikkeling van een strategie voor een veilig klimaat en het scherp maken van kaders, leidinggevenden begeleiden we in hun voorbeeldrol
- Gedurende het traject staan we de opdrachtgever en leidinggevend kader bij en zijn we sparring partner. Afhankelijk van de aanleiding en aard van het traject (denk bijvoorbeeld aan conflicten) staan we management bij met advies wat te doen wanneer het escaleert.
- We denken mee over communicatie over het traject.
- Interne teamcoaches kunnen gebruikmaken van een coach-de-coach-programma.
- Waar nodig geven we advies bij het ontwikkelen van HR-instrumenten en beleid
Wat ook nodig is in jouw context: samen bewandelen we de weg. Trajecten zijn niet in beton gegoten, we sluiten aan bij wat er nodig is en werkt. Daarbij hebben we als uitgangspunt: dat we als externe zo veel doen als nodig - én zo weinig als mogelijk.
Resultaat
Vooraf bespreken we welk resultaat je wilt bereiken met een traject – zo zorgen we ervoor dat het traject aansluit bij jullie ambities op het gebied van een gezonde, veilige cultuur. Dat kan betekenen dat we ons richten op het leidinggevend kader en tools geven hoe te werken aan de psychologische veiligheid in je team, of juist dat er eerst wordt gewerkt aan het herstel van de verbindingen tussen en binnen de teams.
Na afloop:
- Voelen medewerkers zich vrij om hun afwijkende mening te delen, fouten te bespreken, en zijn jullie in staat om te werken aan een gezond en constructief werkklimaat
- Weet je als leidinggevend kader wat te doen om de psychologische veiligheid in je team of organisatie duurzaam te verbeteren
- Zijn leidinggevenden (beter) in staat het goede gesprek te voeren en zich bewust van hun rol en impact in de ontwikkeling van het werklimaat.
Veelgestelde vragen
Het is niet altijd nodig om met een cultuuronderzoek van start te gaan. Wanneer de behoefte helder is, bijvoorbeeld na een concreet incident of duidelijke signalen, kunnen we starten we met een quick scan en het ontwikkeltraject.
Wel geeft een cultuuronderzoek het meest volledige startpunt en is het overigens ook een interventie op zich: door de gesprekken en dialoogsessies, en de presentatie van de onderzoeksresultaten komt er al veel beweging. Lees hier hoe wij cultuuronderzoek aanpakken.
We begeleiden leidinggevenden hierin met inzicht in Psychologische veiligheid en hun rol en bijdrage daarin, en concrete gespreksvaardigheden.
Samen met de teams ontwikkelen we een meetlat: een concreet, gedeeld beeld van gewenst gedrag waarmee je voortgang kunt volgen en tijdig kunt bijsturen.
Door de meetlat en de monitoring onderdeel te maken van het reguliere teamoverleg, en door leidinggevenden hierop zelf te laten sturen in plaats van dit bij een externe partij te laten liggen.
Dat verschilt per organisatie, context en startsituatie. Samen maken we een realistische inschatting.
Veelgestelde vragen
We faciliteren dit gesprek zodat het constructief blijft: niet om iemand aan te wijzen, maar om samen te bepalen hoe jullie het anders willen.
Door te oefenen met concrete vaardigheden en gespreksvormen, in plaats van dit aan toeval over te laten.
Cultuur maak je zelf als groep, samen met elkaar. Wij hebben als uitgangspunt: dat we als externe zo veel doen als nodig -én zo weinig als mogelijk. Uiteindelijk ligt de verantwoordelijkheid voor de organisatiecultuur immers bij de organisatie zelf.
Toch zijn er verschillende redenen waarom het goed is een externe partij erbij te betrekken:
- Kennis en ervaring:
Voor ons is werken aan psychologische veiligheid ons dagelijks werk. We zijn erin opgeleid, hebben de kennis en ervaring en kunnen die voor jouw specifieke situatie inzetten. Interne mensen missen vaak de ervaring en kennis, maar ook tijd en headspace om dit naast hun functie goed te doen. - Blinde vlek:
Als lid van de organisatie ben je zelf onderdeel van de patronen die je wilt doorbreken. Je ziet vaak zelf niet meer dat je er middenin zit. Een buitenstaander ziet wat er binnen de organisatie niet meer opvalt én dat het weer gebeurt. - Meervoudig partijdig:
Als externe coach kijken we naar het belang van de organisatie en zoomen we uit - we zijn in staat om het perspectief van alle verschillende partijen (management én team) serieus nemen. Medewerkers zijn ook vaak opener tegen een onafhankelijke buitenstaander dan tegen hun eigen leidinggevende of HR, zeker bij gevoelige onderwerpen zoals grensoverschrijdend gedrag.
Meer lezen?
- Nog geen scherp beeld van de huidige situatie? Lees hier hoe wij cultuuronderzoek doen.
- Wil je eerst meer weten over wat psychologische veiligheid precies is? Lees hier meer over het hoe en waarom van psychologische veiligheid
- Link naar de Masterclass Psychologische Veiligheid.
- Psychologische veiligheid start met sterk collectief leiderschap. Hier lees je hoe we samen werken aan het versterken van het leiderschap binnen jouw organisatie.
Wil jij en jouw organisatie stappen zetten naar een veilig leer- en werkklimaat? Neem contact op met Breinkorf Office: 06-38129891 of annet@breinkorf.nl
