“Ik trek dit niet meer,” zei ze. Haar stem brak. Niet door de warmte, maar door haar collega.
Op kantoor sudderde al langere tijd spanning. Twee collega’s stonden lijnrecht tegenover elkaar.
De een maakte korte, snijdende opmerkingen en zuchtte bij elk voorstel.
De ander bleef het gesprek zoeken, maar was snel geraakt en zichtbaar gespannen.
Het team liep eromheen. Andere looproutes. Andere lunchtijden.
De adem inhouden als ze samen in een overleg zaten.
De leidinggevende was betrokken, maar vond het lastig om te begrenzen.
De glijdende schaal die niemand wilde zien
Door mijn opleiding bij Marijke Lingsma zoom ik altijd eerst uit.
Wat gebeurt er in de context dat dit gedrag verklaart?
Waar is te veel of te weinig van?
Hoe helder is de meetlat voor professioneel samenwerkingsgedrag?
Welke overtuigingen spelen mee?
Wat laten medewerkers zien?
En misschien wel het belangrijkste: wat doet de leidinggevende?
Zonder duidelijke meetlat gebeurt dit:
Wat je negeert, tolereer je.
Wat je tolereert, wordt normaal.
Wat normaal is, wordt gekopieerd.
En dat was precies wat hier gebeurde.
De snijdende opmerkingen werden een patroon.
Het zuchten een signaal dat iedereen herkende.
De spanning en geraaktheid een terugkerend onderdeel van elk overleg.
Het team werd murw. Niet alleen door deze situatie, maar door wat ze de afgelopen maanden met elkaar hadden meegemaakt.
Eén medewerker sliep slecht van de spanning. Een ander overwoog ontslag.
De productiviteit daalde voelbaar en het werkplezier verdween.
Professioneel gedrag als koelmiddel
Toen de leidinggevende begon met begrenzen, gebeurde er iets opvallends.
De collega die steeds emotioneel werd, voelde zich eindelijk gesteund én kreeg helder dat haar reacties effect hebben op anderen. De collega die zuchtte en scherp reageerde, wist wat niet langer acceptabel was.
Het team haalde hoorbaar adem en wilde weer aan samenwerking werken.
Begrenzen is geen hardheid.
Begrenzen is erkenning.
En begrenzen is richting geven.
Tot slot
Oververhitting in teams ontstaat niet door één incident, maar door te laat begrenzen.
En door teams die gedoe niet als teamprobleem zien.
